De bibliotheken zijn open met aangepaste service. Klik hier voor de actuele informatie.

De eerste rapportage van het nieuwe BiebPanet betreft een social data analyse rondom thema’s die spelen met betrekking tot de bibliotheek. Het betreft een landelijke analyse waarbij de volgende zaken zijn onderzocht:

  • Hoe wordt er in het algemeen online over de bibliotheek gesproken en door wie?
  • Welke influencers/ambassadeurs praten over de bibliotheek?
  • Social insights: welke thema’s worden besproken, waar, door wie en welk sentiment?
  • Hoe doen bibliotheken het op social media?

Rapportage onderzoek Social Insights

Dit is een rapportage van het nieuwe BiebPanel. Het gaat om een ‘deep dive’ onderzoek in de vorm van een online research community onder jongeren van 18 tot 30 jaar, allen niet-leden en niet-bezoekers van de bibliotheek. Kernvragen zijn: 'wat is het beeld van jongeren van bibliotheken' en 'hoe kunnen bibliotheken relevanter worden voor jongeren'?

Vicieuze cirkel houdt jongeren uit bibliotheken

Veel jongeren hebben een verouderd beeld van de bibliotheek. Dit onderzoek vond plaats onder jongeren die momenteel geen lid zijn van een openbare bibliotheek en er in de afgelopen 12 maand en ook geen hebben bezocht. Hun beeld en verwachtingen van een bibliotheek zijn in veel gevallen gebaseerd op herinneringen van jaren geleden.

Zo zien ze de bibliotheek als een plek voor rust en inspiratie. Tegelijkertijd leeft de veronderstelling dat bibliotheken voor henzelf niet aantrekkelijk zijn. Daar hebben ze verschillende redenen voor, waarbij de meeste functioneel of praktisch van aard zijn. Boeken lenen bij een bibliotheek is ongemakkelijk, zo vermoeden ze. Bovendien zien ze de openingstijden van een bibliotheek, de collectie en de uitleentermijn als beperkingen. Daarnaast vinden ze de sfeer in een bibliotheek niet prettig: te onrustig om te studeren of juist weer te sfeerloos en kil voor een bezoek.

Bibliotheken komen niet voor in hun overweging

De meeste jongeren weten weliswaar dat de bibliotheek meer te bieden heeft dan boeken. Niettemin zijn ze niet goed op de hoogte van het aanbod dat specifiek voor hen relevant kan zijn. Omdat er alternatieve opties zijn die jongeren voorzien in hun behoeften, blijft een bibliotheekbezoek uit. En daardoor blijft ook hun overwegend negatieve beeld van bibliotheken bestaan.

Hoewel sommigen ook positieve aspecten koppelen aan bibliotheken, is de verwachting dat jongeren zonder ingreep niet zelf het initiatief nemen om bibliotheken te bezoeken. Het is aan bibliotheken om op een duidelijke en geloofwaardige manier aan jongeren kenbaar te maken dat zij voor hen relevant zijn.

Kansen om de vicieuze cirkel te doorbreken

Om jongeren weer de bibliotheek te laten bezoeken, moet de bibliotheek zorgen voor een aantrekkelijker aanbod en dit communiceren op een duidelijke, maar ook geloofwaardige manier. De doelgroep ervaart zowel functionele als emotionele barrières. Het wegnemen van de functionele barrières kan ertoe leiden dat jongeren bibliotheken weer gaan bezoeken. Pas dan zullen de emotionele barrières verdwijnen, aangezien de nieuwe ervaring dan leidt tot een positiever beeld van de sfeer. Een aantal aanbevelingen:

  • Werk in elk geval aan verbeteringen in de propositie, of in de communicatie over de propositie. Belangrijk hierbij is dat je in de positionering afstand neemt van het verleden. Zeg bijvoorbeeld niet “de bibliotheek is meer dan boeken”, want dan wordt er nog steeds vastgehouden aan het verleden.
  • Maak duidelijk dat je bij de bibliotheek op een laagdrempelige manier (gemakkelijk én gratis/goedkoop) van de diensten gebruik kunt maken. Geef ook aan dat je ook bij een openbare bibliotheek kunt langskomen zonder dat je lid bent.
  • Laat in de communicatie zien dat je voorziet in de specifieke behoeften die spelen onder deze doelgroep, zoals werkplekken, inspiratie, ontmoeting, etc. Gebruik ook de juiste kanalen voor deze communicatie, zoals Instagram en podcasts.
  • Jongeren vinden het niet prettig om zich te committeren. Overweeg meer laagdrempelige vormen van lidmaatschap, zoals een week lid maatschap, een proefabonnement, een strippenkaart of een mogelijkheid om online van diensten gebruik te maken ‘als gast’/zonder registratie. Maak bijvoorbeeld gebruik van de BiebApp, waarmee jongeren met hun telefoon materialen kunnen lenen zonder lid te worden.
  • Vertel hoe gemakkelijk het is om een boek te lenen én dat de collectie aan de behoeften voldoet. Beloften en bewijsvoering zijn hierbij van groot belang: bijvoorbeeld in 5 minuten je boek gevonden en gereserveerd, binnen x dagen in huis. Verwijs vooral ook naar het online aanbod luisterboeken en e books.
  • Laat zien dat de bibliotheek een uitermate geschikte plek is om te studeren of om inspiratie op te doen.
  • Creëer indien mogelijk een veelzijdig aanbod aan activiteiten en faciliteiten bij bibliotheken. Voor jongeren zijn activiteiten op het gebied van cultuur, sport en educatie vaak nog te duur. Er is behoefte aan een centrale plek waar ze voor weinig geld hun hobby's kunnen beoefenen of op een laagdrempelige manier nieuwe dingen kunnen leren. Maak duidelijk dat jongeren veel eigen inbreng kunnen hebben door samen met hen activiteiten te programmeren. Ook het uitnodigen van jonge sprekers en deze via de Instagram van de bibliotheek laten communiceren of een podcast laten maken voor de bibliotheek, zijn voorbeelden van het betrekken van jongeren bij de activiteiten van de bibliotheek.
  • Jongeren zoeken zowel rust als ontmoeting in de bibliotheek; dit kan gemakkelijk naast elkaar bestaan. Het bibliotheekgebouw moet hier wel voor ingericht zijn, met duidelijk onderscheid tussen verschillende ruimtes. Ook het communiceren over deze verschillende functies van de bibliotheek is belangrijk.

Rapportage en bijlagen

Rapport community onder jongeren niet-leden, niet-bezoekers

Kennismakingstopic

Topic 1: In the picture

Topic 2: Vriend uit Australië

Topic 3: Online bibliotheekbezoek

Topic 4: Het beste idee

 infographic ouders 6 12 jarigen platteland

Hoe kan de bibliotheek weer aantrekkelijk worden voor haar afhakers? Het onderzoek waarin deze vraag centraal staat, is in oktober 2019 uitgevoerd onder 549 Nederlanders die hun lidmaatschap van de bibliotheek in de afgelopen 5 jaar hebben opgezegd.

Digitaal lezen en kosten belangrijkste redenen voor afhaken

Afhakers noemen vooral digitaal lezen en de kosten van het abonnement als belangrijke redenen om hun abonnement op te zeggen of te laten verlopen. Met name jonge afhakers noemen als reden dat ze moesten betalen voor het lidmaatschap.

Vooral aanpassingen op het gebied van de kosten zouden de bibliotheek weer aantrekkelijk maken voor afhakers. Zoals kortingen, aanbiedingen, een andere abonnementsvorm of een gratis bibliotheeklidmaatschap. Ook een actueler en uitgebreider boekenaanbod zou het lidmaatschap aantrekkelijker maken; naast een breder e-book aanbod en vooral de bekendheid daarover.

Deel afhakers blijft de bibliotheek bezoeken of komt terug als lid

5% van de afhakers overweegt binnen een jaar weer lid te worden, een kwart zegt dit misschien te gaan doen. Dit zijn vooral afhakers die de bibliotheek op dit moment nog bezoeken, mensen die recentelijk hebben opgezegd en afhakers die het abonnement hebben laten verlopen.

Een derde van de afhakers blijft de bibliotheek bezoeken. Zij komen vooral om inspiratie op te doen, ter plekke informatie op te zoeken of te lezen, activiteiten te bezoeken (vooral oudere afhakers) en te werken, studeren of huiswerk te maken (vooral jongere afhakers).

Eén op de vijf afhakers geeft aan dat zij de bibliotheek nog zouden willen steunen, ook al zijn ze geen lid meer. Bij 43% hiervan zou dat gaan om een donatie of schenking, bij 46% om de inzet van kennis en vaardigheden, bijvoorbeeld als vrijwilliger.

Rapportage en bijlagen

Rapportage activiteiten

Vragenlijst afhakers

Open antwoorden afhakers

Tabellen

 infographic ouders 6 12 jarigen platteland

Centraal in dit BiebPanelonderzoek staat het gebouw van de bibliotheek en de voor- en nadelen van multifunctionele accommodaties.

Leden overwegend positief over het bibliotheekgebouw

De meeste leden van Cluster Drenthe Plattelandsbibliotheken voelen zich welkom in hun bibliotheekvestiging en vinden dat de bibliotheek uitnodigt om er vaak te komen en lang te verblijven, al is dat wel minder dan in het totale Panel. Ook over de locatie, de inrichting en sfeer zijn de leden positief, ook al zijn leden van Cluster Drenthe Plattelandsbibliotheken hier wat minder positief over dan gemiddeld.

De belangrijkste verbetersuggesties zijn: indeling collectie, beter onderscheid tussen rustige en levendige ruimtes, meer zitplekken en meer huiskamergevoel. Ook zouden wat meer leden dan in het totale Panel een mooier gebouw/entree willen.

Horeca scoort matig

De tevredenheid over de huidige horecavoorzieningen is matig. Twee derde van de panelleden heeft helemaal geen behoefte aan horeca in hun vestiging en dat is meer dan in het totale Panel. Voor een kwart heeft een koffie/theeautomaat de voorkeur. In Cluster Drenthe Plattelandsbibliotheken is er minder behoefte aan een wat uitgebreidere horecavoorziening.

Geen uitgesproken mening over MFA's

Panelleden van Cluster Drenthe Plattelandsbibliotheken zien vooral ‘geen voordelen, maar ook geen nadelen’ van het delen van het pand met andere organisaties.

Als voordelen van het delen van het pand noemen leden vooral: meer levendigheid en het gezelligheid, combineren van bibliotheekbezoek met andere zaken, kostenbesparing en ruimere openingstijden. Als nadelen noemen leden vooral: drukte en overlast, minder ruimte voor de collectie van de bibliotheek en minder ruime openingstijden (vooral ‘s avonds).

De meest aantrekkelijke organisaties om een pand mee te delen zijn volgens de leden: VVV/Uitbureau, de kunstuitleen, Volksuniversiteit, buurthuis/ welzijnsorganisatie en een instantie op het gebied van digitale hulp.

De mening over deels of volledig onbemande vestigingen is wisselend. Panelleden van Cluster Drenthe Plattelandsbibliotheken hebben wat minder vaak problemen met onbemande openingsuren dan in het totale Panel.

Rapportage en bijlagen

Rapportage Gebouw en MFA

Vragenlijst Gebouw en MFA

Open antwoorden Gebouw en MFA

Tabellen

 infographic ouders 6 12 jarigen platteland

Met dit onderzoek geven we inzicht in de bekendheid en waardering van en de behoefte aan activiteiten die worden georganiseerd door de bibliotheek.

Deelname laag, beoordeling goed

Drie op de vijf panelleden van Cluster Drenthe Plattelandsbibliotheken bezoeken weleens activiteiten (van de bibliotheek of een andere organisatie). 21% heeft het afgelopen jaar een activiteit van de bibliotheek zelf bezocht. De meest bezochte activiteiten (in het algemeen) zijn muziekoptredens/concerten en tentoonstellingen/kunstexposities. In de bibliotheek zijn dat informatieve lezingen, cursussen, leesclubs, kinder- en jeugdactiviteiten en schrijverspresentaties.

Als panelleden hebben deelgenomen aan een bibliotheekactiviteit, zijn ze hierover zeer te spreken (gemiddeld rapportcijfer 7,9). Over de voorzieningen, de communicatie en de organisatie zijn deelnemers te spreken.

Inhoud, locatie, tijdstip en kosten

De inhoud van de activiteit is het meest van belang bij de keuze wel of niet deel te nemen, gevolgd door de locatie en het tijdstip. De kosten en ontmoeten van anderen zijn het minst van belang, al wordt het laatste punt wel vaker door panelleden van Cluster Drenthe Plattelandsbibliotheken genoemd dan in het totale Panel. De locatie is vooral voor lager opgeleiden van belang.

Voorkeuren

Qua inhoud spreken de onderwerpen literatuur, natuur, kunst/geschiedenis, creatief en zelfontwikkeling het meest aan. Qua tijdstip hebben de doordeweekse avonden de voorkeur. Panelleden kopen kaartjes voor activiteiten het liefst via de website: voor vier op de tien leden is dit de favoriete manier (wel minder dan gemiddeld in het totale Panel). Het aantal activiteiten dat de bibliotheek organiseert zou volgens een kwart van de panelleden die activiteiten in de bibliotheek bezoeken hoger mogen zijn.

Rapportage en bijlagen

Rapportage activiteiten

Vragenlijst activiteiten

Open antwoorden activiteiten

Tabellen

 infographic ouders 6 12 jarigen platteland

Deel deze pagina